alt

Doping w Sporcie

Doping w Sporcie

Zastosowanie dopingu w sporcie

Poruszymy temat znany zawodnikom i kibicom różnych dyscyplin sportowych. Mimo zakazu używania środków dopingujących zawodnicy czasem stosują preparaty wzmacniające pracę ich ciała by osiągać lepsze rezultaty, by móc stworzyć z organizmu maszynę do bicia rekordów. Często stosowaną substancją dopingową jest testosteron. Legalnie może być zastosowany tylko w kulturystyce. Poprawia on kondycję oraz przyczynia się do zwiększenia masy ciała zawodników. Nie jest to środek, którego można używać przy wszystkich dyscyplinach sportowych. Czasem może być utrudnieniem. Zbyt duża masa mięśniowa podczas maratonu obciąża stawy, w sportach walki zmniejszy szybkość i czas reakcji przy pływaniu powoduje zmniejszenie aerodynamiki i opływowość kształtu ciała. W takich sytuacjach jeżeli zawodnik zastosuje testosteron ma mniejszą szansę na wygraną. Często presja wywołana przez środowisko, chęć wygrania za wszelką cenę powoduje, że sportowcy decydują się na stosowanie dopingu nawet kosztem własnego zdrowia.

Rodzaje dopingu

Środków dopingujących na rynku jest cała masa. Należą do nich środki pobudzające jak amfetamina, środki narkotyczne przeciwbólowe, środki anaboliczne, Beta-2 adrenomimetyki, steroidy anaboliczno-androgenne czyli substancje zbliżone do męskiego hormonu testosteronu, hormony peptydowe i ich analogi jak kortykotropina, ACTH, gondotropina, środki moczopędne, stosowane przez sportowców w celu szybkiego obniżenia masy ciała. Niektóre z tych środków były częściej stosowane dawniej. Kiedyś na przykład była tak zwana era testosteronu. Lista substancji zabronionych w sporcie zmienia się cały czas. Dawniej nie można było mieć za wysokiego stężenia kofeiny, aby nie zostać oskarżonym o doping. Ciężko rozróżnić stosowanie środków pobudzających w celu leczenia i w celu dopingu. Definicja dopingu nie jest jednoznaczna. Podczas Międzynarodowej Konferencji Antydopingowej w Strasburgu we Francji w styczniu 1963 roku, Komitet Rzeczoznawców następująco zdefiniował doping:
„Dopingiem jest podawanie osobom zdrowym i zażywanie przez osoby zdrowe substancji zewnątrzpochodnych lub fizjologicznych, w jakiejkolwiek postaci, w nadmiernych dawkach lub niewłaściwymi drogami wyłącznie w celu sztucznego i nieuczciwego spotęgowania ich osiągnięć sportowych”.
Potem Komisja Rzeczoznawców na posiedzeniu w listopadzie 1963 roku w Madrycie
dookreśliła tą definicję następującym zdaniem:
„ Jeżeli niezbędne jest zastosowanie leczenia substancjami, które swym działaniem lub zależnie od dawkowania mogą wzmóc fizyczne możliwości ponad normalny poziom, to fakt taki należy uznać za doping, dający podstawę do usunięcia zawodnika z zawodów sportowych”.


Kontrola antydopingowa

Kontrola antydopingowa to inaczej badanie, które ma stwierdzić, czy zawodnik używał środków lub metody uznawane za doping, który jest zabroniony. Zazwyczaj badane się w tym celu próbki moczu, czasami krwi lub wydychanego powietrza, a w wyjątkowych przypadkach przeprowadza się też szczegółowe badania lekarskie i endokrynologiczne. Działanie przy kontroli antydopingowej jest ściśle określone przez Komisję Medyczną MKO1. Kontrola może być przeprowadzana podczas zawodów lub poza nimi. Zdarza się, że sportowiec zaprzecza temu, że używał środków dopingujących, a takie badania dają jednoznaczne potwierdzenie. Jeżeli zawodnik kwestionuje wyniki z jednej pobranej próbki A analizuje się kolejną próbkę B. Kontrola zawodnika powinna mieć trzy etapy. Najpierw lekarz sportowy obserwuje zawodnika przed, w trakcie i po zawodach. Potem pobierana jest próbka moczu i śliny do laboratorium, aby wykluczyć obecność środków dopingujących. Następnie wykonane jest badanie laboratoryjne w celu sprawdzenia pobranego materiału. Bardzo często kontrole antydopingowe odbywają się w czasie dużych wydarzeń sportowych jak olimpiada. W sportach walki zależnie od federacji zawodnicy są badani w różnych etapach przygotowania  przed walką a także po walce. Przeprowadza się je tam bardzo szczegółowo więc niemożliwe jest stosowanie hormonalnych środków dopingujących. Czasami zielona, albo biała kawa może zamaskować nadmiar testosteronu.

Doping farmakologiczny

Najpopularniejszy, często używany w sporcie, bardzo prosty do zastosowania jak również do wykrycia. Jego stosowanie to zażywanie specjalnych substancji w celu podniesienie sprawności fizycznej. Najczęściej stosowane są środki anaboliczne. Powodują one zwiększenie masy mięśniowej. Należą do nich testosteron oraz tetrahydrogestrinon. Inny rodzaj tych środków to hormony, które pobudzają wzrost jak na przykład erytropoetyna. Są również związki, które okresowo pobudzają wydolność i zapobiegają odczuwaniu bólu przy bardzo dużym wysiłku fizycznym czyli stymulanty jak amfetamina. Czasami uważa się za doping zastosowanie suplementów skoncentrowanych czyli substancji zawierającej aminokwasy czy bardzo duże dawki witamin, szczególnie z grupy B. Sportowcy muszą kontrolować skład leków jakie stosują, ponieważ mogą one zawierać środki dopingujące jak na przykład efedryna zawarta w syropie przeciwkaszlowym. W wyjątkowych sytuacjach zawodnicy sportowi mogą stosować maść zewnętrzną albo inne preparaty przeciwbólowe i rozluźniające. Powszechnie można również stosować coca cole i kawę jako tradycyjne substancje pobudzające. Jakiś czas temu kofeina była zabroniona w stężeniu większym niż 12 mikrogram/ml.

Sterydy anaboliczno-androgenne

Jest to bardzo powszechna grupa sterydów. Są one pochodną testosteronu. Często stosują je kulturyści w celu poprawy masy ciała i ogólnego wzmocnienia. Środki te są stosowane pomimo że Międzynarodowy Komitet Olimpijski tego zakazuje. Działają pobudzając biosyntezę białka i jest to działanie anaboliczne. Oprócz tego hamują rozpad białka czyli działają antykatabolicznie. Jest to nazywane dodatnim bilansem azotowym. Jeżeli takie działanie ma przynieść rezultaty trzeba dostarczać organizmowi białka jako budulca oraz węglowodanów i tłuszczów. Potrzebne są również materiały energetyczne czyli witaminy i minerały. Dopóki człowiek nie będzie odpowiednio się odżywiał sterydy nic mu nie pomogą, nie będzie miał siły. Testosteron ma działanie androgenne w sferze psychicznej, to znaczy że, dzięki niemu zwiększa się wola walki, bitności.
Wpływa również na kształtowanie się cech płciowych.

 

Daniel Prokurat
danielprokurat@gmail.com
No Comments

Sorry, the comment form is closed at this time.